مصطفى النوراني الاردبيلي

179

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

لاغرى ، براى رفع كم خونى در سل ريوى و در رفع لاغرى مفرط فوق‌العاده سودبخش است . « 1 » برگهايش به‌طور تازه و خشك در قورمه سبزى و غيره به كار مىرود ، زيرا بوى مخصوصى دارد و مقوى است . دانه‌هاى شنبليله محرك ، مقوى ، محلل و تقويت دهنده قوه باه مىباشد ، به‌علاوه در ضعف قواى روحى و بدنى ، كم خونى ، نقرس و مرض قند به كار مىرود . پودر آن در موارد نقرس ، مرض قند ، نرمى استخوان ، كم خونى و لنفاتيسم اثرات مفيدى دارد . « 2 » رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود : عليكم بالحلبة و لو يعلم امتى ما لها فى الحلبة لتداووا بها و لو بوزنها ذهبا . « 3 » « بر شما باد شنبليله ، اگر امت من مىدانستند در شنبليله چه هست هرآينه با آن مداوا مىكردند اگر چه در وزن طلا بود » . روايت دعائم نيز با همين مضمون صادر شده است . « 4 » شنبليله در علم روز : اين گياه بيشتر در معالجه لاغرى مصرف مىشود . يعنى اشخاص لاغر آن را مىخورند تا چاق شوند . در تونس آرد تخم شنبليله را با سه قاشق سوپخورى روغن زيتون و دو قاشق شكر مخلوط نموده هر روز صبح ناشتا يك قاشق مىخورند . تخم شنبليله داراى فسفاتهاى آلى ، لستين ، نوكلئوا و آلبومين است . مصرف آن در موارد نقرس ، ديابت ، خنازير ، لنفانتيسم و لاغرى است ، كه بايد در آب جوشانده و ميل كرد ، چون تهوع‌آور است ، بهتر است با گياهان معطر مخلوط گردد .

--> ( 1 ) - صد گياه و هزار درمان ، ص 221 . ( 2 ) - فرهنگ خواص خوراكيها ، ص 144 . ( 3 ) - مكارم الاخلاق ، ص 199 ؛ بحار ، ج 66 ، ص 233 . ( 4 ) - مكارم الاخلاق ، ص 199 ؛ بحار ، ج 66 ، ص 233 .